Archiwum dla Grudzień, 2017

Identyfikacja, jako działanie poznawcze, ma na celu rozpoznanie i wyodrębnienie elementów nazywanych elementami głównymi przedmiotu badań oraz ich scharakteryzowanie za pomocą zbiorów czynników istotnych. Elementami tymi są cechy rzeczywistego systemu, w którym obiekty te funkcjonują przy czym są to elementy istotne z punktu widzenia możliwości rozwiązania rozważanego problemu. Sposób pobrania i prezentacji wiedzy o przedmiocie badań określony jest poprzez model poznawczy, który stanowi pośrednik w łańcuchu działania poznawczego.

Model ten, w odniesieniu do wstępnej identyfikacji przedmiotu prowadzonej na etapie modelowania SIE, ma zazwyczaj charakter częściowo sformalizowany, zaś procedury postępowania – charakter heurystyczny.

Pojęcie identyfikacji może być również stosowane w odniesieniu do działania ocenowego, w którym przy pomocy odpowiednio dobranych miar np. wskaźników dokonuje globalnych lub cząstkowych ocen stanu badanego fragmentu rzeczywistości eksploatacyjnej, w kolejnych przedziałach czasowych. Działanie takie nazywane bywa identyfikacją tego stanu. Stosowane w takich przypadkach procedury identyfikacyjno-ocenowe bywają najczęściej zalgorytmizowane. Identyfikacja jako działanie ocenowe, stosowana jest w fazie funkcjonowania SIE, jako jedno z metodologicznych narzędzi prowadzenia badań. Problematyka identyfikacji jest najczęściej uwzględniana w odniesieniu do układów sterowania, przy czym identyfikacja rozumiana jest tu jako proces prowadzący do budowy matematycznego modelu obiektu badań.

Identyfikacja poznawcza stanowi wstępną fazę modelowania badanego fragmentu rzeczywistości eksploatacyjnej, pozwala na określenie dziedziny i relacji modelu tego fragmentu rzeczywistości.

Do przeprowadzenia identyfikacji można wykorzystać informację eksploatacyjną uzyskaną metodami ankietowymi oraz wywiadu bezpośredniego.

Badanie złożonego systemu działania, jakim jest eksploatacja obiektu w systemie, pozostaje dość trudnym metodologicznie i praktycznie zadaniem diagnostycznym. Zwykle też badanie takie jest ograniczone czasowo, rzeczowo i finansowo. Jeśli jednak przyjąć założenia, że:

– wiedza zespołu ekspertów ma wartość techniczną,

– wyniki badań wskażą stan systemu w obszarze stanów możliwych,

– ingerencja w system uwzględni zasadę ograniczonego zaufania, to jest możliwe wzajemne dopasowanie celu badań, metody badań i zasobów badawczych (czasu, potencjału intelektualnego oraz środków finansowych).

Jedną z metod ankietowych umożliwiających zrealizowanie szerokiego wachlarza celów badań przy skromnych zasobach badawczych jest metoda z zastosowaniem kart kontrolnych (MKK) [20] służących do ujawniania informacji posiadanych przez ekspertów. Pozwala ona uzyskać wyniki mające wprawdzie charakter wstępny, rozpoznawczy, ale zwykle wystarczający do identyfikacji i oceny ogólnego stanu systemu oraz wskazania głównych problemów. To z kolei ułatwia sformułowanie hipotez badawczych i określenie kierunków dalszych badań.

Karty kontrolne są zbiorem wcześniej wytypowanych zagadnień, zgodnie z założeniami i celem aktualnie prowadzonych badań. Ich zakres tematyczny i szczegółowość sformułowań muszą być adekwatne do wielkości systemu, symptomów trudności jego działania i skali przewidywanych zmian usprawniających.

Istotą badania jest zdobycie istniejącej wiedzy o systemie posiadanej przez grupę powołanych ekspertów – specjalistów z danej dziedziny zgodnie z określoną procedurą. Jeśli karty kontrolne są ukierunkowane na przebadanie dominującego zagadnienia, na przykład ergonomicznego, technologicznego, ekologicznego czy socjologicznego, to taki zbiór nazwie się odpowiednio na przykład ergonomicznymi kartami kontrolnymi.

Reklamy