Archiwum dla Listopad, 2017

W pracy [8] proponowane jest następujące podejście do zagadnienia modelowania SIE. SIE traktowany jest jako system badawczy w stosunku do przedmiotu badań (wybranego fragmentu rzeczywistości eksploatacyjnej). Modelowanie SIE rozumiane jest w sensie konstytuowania modelu systemu, który jeszcze nie funkcjonuje. Elementy systemu istnieją w konkretnej rzeczywistości eksploatacyjnej, należy je z niej wyodrębnić, przystosować do przeznaczonych im funkcji, powiązać odpowiednimi sprzężeniami, scharakteryzować itd.

Model SIE nie jest utożsamiany z modelem przedmiotu badań. Modelowanie badanego fragmentu rzeczywistości eksploatacyjnej jest bowiem jednym z narzędzi (pośredników działania w sensie prakseologicznym) realizacji celu, jakim jest utworzenie modelu SIE dla przedmiotu badań.

Wyróżnia się następujące działania podstawowe przy modelowaniu SIE [8]:

1) Wyodrębnienie elementów SIE (podsystemów funkcjonalnych SIE)

2) Ustalenie relacji pomiędzy podsystemami funkcjonalnymi SIE

3) Określenie zbiorów funkcji dla podsystemów funkcjonalnych SIE

4) Ustalenie sprzężeń SIE z jego otoczeniem (względem którego SIE pełni funkcje użytkowe)

5) Opracowanie (dobór) metodyk i sposobów realizacji poszczególnych funkcji przez podsystemy SIE.

Lokalizacja roli modelowania badanego fragmentu rzeczywistości eksploatacyjnej w strukturze działań, występujących przy modelowaniu SIE wg zaproponowanej procedury przedstawiona jest na rys.4.5.

Pierwszym etapem realizacji procedury modelowania jest wyodrębnienie i opis elementów modelu (podsystemów funkcjonalnych) na który składają się następujące czynności:

– budowa działań badawczych

Rys.4.5. Lokalizacja modelowania badanego fragmentu rzeczywistości eksploatacyjnej w hierarchicznej strukturze działań przy modelowaniu SIE [8]

– koordynacja działań

– zbieranie informacji

– przetwarzanie i gromadzenie informacji

– wykorzystywanie informacji

Następnym krokiem jest ustalenie sprzężeń wewnętrznych w modelowanym SIE. Pozwala to na zobrazowanie modelu funkcjonalnego SIE z uwzględnieniem wyłącznie sprzężeń wewnętrznych występujących w modelowanym systemie.

Kolejnym etapem jest określenie funkcji, które będą realizowane w poszczególnych podsystemach funkcjonalnych SIE. Budowa działań w proponowanym [8] modelu SIE oparta jest na realizacji trzech rodzajów podstawowych działań badawczych, które w ujęciu prakseologicznym przedstawić można jako:

  1. a) łańcuch działania poznawczego
  2. b) łańcuch działania ocenowego
  3. c) łańcuch działania decyzyjnego.

Wymienione, w porządku chronologicznym, działania badawcze mają charakter iteracyjno-sekwencyjny, gdyż wiedza uzyskiwana za pomocą narzędzia – pośrednika działania w łańcuchu (l), stanowi przedmiot działania łańcucha (l+1) dla l = 1,2 co przedstawione jest w tab. 4.1.

Rodzaj i kolejność działań w podsystemach funkcjonalnych SIE:

  1. Budowa działań w fazie projektowania i realizacji SIE:
  2. a) sformułowanie problemu eksploatacyjnego,
  3. b) określenie celu badań,
  4. c) identyfikacja przedmiotu badań,
  5. d) opracowanie metodologii badań (model ocenowy, model decyzyjny),
  6. e) opracowanie zestawienia danych wejściowych z eksploatacji, niezbędnych do realizacji działań ocenowych i decyzyjnych wg przyjętych modeli,
  7. f) opracowanie postaci dokumentów źródłowych wraz z instrukcją sposobu ich wypełniania,

Tab. 4.1. Iteracyjno-sekwencyjny charakter działań badawczych, skierowanych na wybrany fragment rzeczywistości eksploatacyjnej [8]

l  

 

Rodzaj działania badawczego

         Ogniwa prakseologicznego łańcucha działania

badawczego

 

Podmiot

 

Pośrednikºmodel badawczy

 

Przedmiot

1 Działanie poznawcze Osoba(zespół) realizująca działanie poznawcze Modele poznawcze (dobrane sposoby prezentacji informacji istotnych o przedmiocie badań) Obiekt badań i otoczenie obiektu badań(obiekty badań w konkretnej rzezcywistości eksploatacyjnej)
2 Działanie ocenowe Osoba (zespół) dokonująca oceny Modele ocenowe (składniki modelu ocenowego) Wyniki działania poznawczego
3 Działanie decyzyjne Osoba (zespół)

podejmująca decyzje

Modele decyzyjne Wyniki działania ocenowego
  1. g) wytypowanie obiektów i użytkowników do badań w fazie funkcjonowania SIE,
  2. Budowa działań w fazie funkcjonowania SIE:
  3. a) heurystyczna interpretacja uzyskiwanych wyników
  4. b) weryfikacja zastosowanych modeli, metodologii badań oraz kontrola przebiegu badań
  5. c) opracowanie modeli pragmatycznych ( normy, zasady, ustalenia, wytyczne, dyrektywy)
  6. Zbieranie danych za pomocą opracowanych dokumentów źródłowych.
  7. Przetwarzanie i gromadzenie danych:
  8. a) opracowanie algorytmów dla idntyfikacyjno-ocenowej i decyzyjnej transformacji danych
  9. b) realizacja procesów związanych z technologią przetwarzania danych
  10. Koordynacja działań
  11. Wykorzystywanie informacji:
  12. a) wykorzystywanie uzyskanych wyników przedstawionych w postaci użytecznej dla użytkownika, projektanta i wytwórcy badanych obiektów oraz jednostki badawczej organizującej i wytyczającej działania SIE w oparciu o wyniki uzyskane na etapie wcześniejszym.

Czwartym krokiem procedury modelowania SIE jest ustalenie sprzężeń informacyjnych SIE z jego otoczeniem. Sprzężenia zewnętrzne są siecią powiązań informacyjnych SIE z otoczeniem względem którego pełni on funkcje użytkowe i są one przedstawiane w postaci ustaleń pragmatycznych, mających na celu usprawnianie eksploatacji badanych obiektów.

Reklamy